Het jubileumjaar van “Robustelly, 250 jaar jong” zal op zondag 2 oktober aanstaande worden afgesloten met een heel bijzonder concert in de St. Lambertuskerk van Helmond. In de afgelopen maanden werd door de Robustelly Society Helmond op een bijzondere wijze aandacht gegeven aan het feit dat het prachtige orgel 250 jaar geleden werd gebouwd voor de abdij van Averbode door Guillaume Robustelly en dat het in 1822 naar Helmond werd verplaatst naar de St. Lambertuskerk. Stond vooral het beroemde orgel centraal in de programma’s van de Zomerserie, op zondag 2 oktober zullen negen hoornisten samen met het  Robustelly-orgel een fantastisch themaprogramma uitvoeren. De professionele hoornisten maken nagenoeg allen deel uit van symfonieorkesten uit Nederland en staan onder leiding van Herman Jeurissen. Stadsorganist Jan van de Laar neemt het orgel-aandeel voor zijn rekening.

Speciaal voor dit concert maakte Herman Jeurissen bewerkingen voor uitgebreid hoornensemble en orgel. De combinatie van zoveel hoorns met de kleurrijke klanken van ‘Robustelly’ zullen iedere bezoeker verrassen: Jeurissen is er in geslaagd om in zijn arrangementen de koperklanken met die van het orgel op ongekende wijze te laten versmelten.

Het programma heeft als thema “Rondom César Franck en Anton Bruckner” Deze twee grote componisten uit de 19e eeuw waren beide organist en praktisch tijdgenoten van elkaar: César Franck leefde van 1822 – 1890 en Anton Bruckner van 1824 – 1896. César Franck werd geboren in het jaar dat het Robustelly-orgel naar Helmond kwam. Waar Franck een uitgebreid repertoire voor orgel componeerde, deed Bruckner dat nagenoeg niet. Wel gebruikten zij beiden symfonische uitgangspunten in hun composities, werden ze beiden sterk beïnvloed door de vernieuwingen van Richard Wagner en huldigen zij beiden het motto: “het orgel is mijn orkest”

Het uitgebreide, unieke programma is verdeeld in twee blokken en daarom ook voorzien van een pauze met koffie en thee. Tenslotte is het heel speciaal concert! Speciaal, ook vanwege de bewerkingen die Herman Jeurissen maakte van alle stukken die met hoorn(s) en orgel worden uitgevoerd. Het repertoire varieert van weldadig kalme en romantische werken tot virtuoze en indringende muziek: de akoestiek van de kerk wordt volop gebruikt! In het programma zijn ook originele stukken opgenomen voor orgel-solo van César Franck, terwijl van Bruckner er een virtuoze bewerking uit diens Nulte Symphonie is geprogrammeerd.

De professionele tak van het hoornensemble Capricorno bestaat uit de volgende hoornisten:

  • Mees Vos
  • Lia Olthoff
  • Marielle van Pruijssen
  • Hendrik Marinus
  • Margreet Mulder
  • Kirsten Jeurissen
  • Lucas Jansen
  • Yeonji Yu

Jan van de Laar is de organist en de algehele leiding is in handen van Herman Jeurissen.

De toegang bedraagt € 10,00 (in tegenstelling tot eerdere berichtgeving). Aanvang: 19.30 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via website en aan de kerk.

Het Robustelly orgel in de St.Lambertuskerk te Helmond

robustelly 3In het Belgische Averbode werd in 1770-1772 een nieuw orgel gebouwd door de Luikse orgelbouwer Guillaume Robustelly. Het orgel had twee volledige klavieren (Positif en Grand'Orgue), een echoklavier (vanaf c) en een Récit (vanaf c'), en het pedaal had slechts 15 tonen. In 1797 werd de Abdij opgeheven, en het orgel werd gedemonteerd en opgeslagen, in afwachting van een koper. In 1822 kocht het Helmondse parochiebestuur het orgel via Arnold Graindorge, orgelbouwer te Luik. Deze plaatste het orgel in Helmond.

Graindorge wijzigde niet veel aan het orgel. De kerk werd echter te klein, en tussen 1856 en 1861 werd de kerk vervangen door een nieuwe. In 1858 werd het orgel gekeurd door François Loret. Hij adviseerde een restauratie. Echter pas in 1860 werd met Smits onderhandeld over de opstelling in de nieuwe kerk. In 1862 was de restauratie voltooid. Smits bouwde een drieklaviers orgel met een modern vrij pedaal. Hij gebruikte veel oud pijpwerk, maar bouwde verder een echt Smits-orgel. Smits behield het onderhoud. In 1920 werd de windvoorziening geëlektrificeerd. In 1925 werd door de gebroeders Smits een restauratie uitgevoerd. Zij verwijderden hierbij de Trompet van het Pedaal en vervingen op het Rugwerk de vulstemmen door een Gamba en een Vox Coelestis. De Euphone van het Hoofdwerk is ook verdwenen, maar dat kan ook later gebeurd zijn. Pas in 1954 werd het orgel opnieuw gerestaureerd, en wel door Verschueren uit Heythuizen. Deze consolideerde de toestand van 1862, maar wijzigde de dispositie op sommige punten ingrijpend. Adviseurs bij de werkzaamheden waren dr. P.J. de Bruijn en Hub. Houët. Op 6 november 1954 is het orgel opnieuw in gebruik genomen met een concert gegeven door Hub. Houët en Louis Toebosch.

In de jaren zestig werd het plan opgezet om het orgel terug te brengen in de toestand van 1772. Een volledige reconstructie zou echter erg duur worden. Uiteindelijk werd in 1974 besloten om Verschueren de restauratie te laten uitvoeren, hierbij geadviseerd door Hans van der Harst. Grand'Orgue en Positif werden teruggebracht in originele staat, terwijl het Borstwerk en het Pedaal de stijl van 1862 verkregen. De mechaniek van Smits werd volledig behouden. De klaviatuur van 1862 is ook hersteld. Op 21 maart 1975 is het orgel weer in gebruik genomen. Na de mis gaf Kees van Houten een concert met werken van Marchand, Balbaste, Dandrieu, Murschhauser, Bach en Franck.

In 2015-2016 is het orgel opnieuw gerestaureerd door de firma Verschueren, nu onder advies van Roger van Dijk. Doel van deze restauratie was vooral om de technische staat van het instrument te verbeteren. Daarbij is gewerkt aan de orgelkas, de windvoorziening, de windlades, de mechaniek en het pijpwerk. Het gehele orgel is opnieuw geïntoneerd om op die manier een eenduidiger klankbeeld te krijgen. Op donderdag 9 juni jl is het orgel officiëel door de orgelbouwer aan de Parochie H. Lambertus opgeleverd. Op zondagmorgen 29 mei is het weer in gebruik genomen met een feestelijke hoogmis, en 's avonds een concert door de vaste organist Jan van de Laar.